|
Onderstaand artikel van Durk Minkema komt uit het vakblad "Draf
& Rensport" nr. 23 - 3 juni 2010.
De Gouden Zweep is van oudsher een koninklijk attribuut
door Durk Minkema
subtitel:
De lotgevallen van een Koningszweep
De Koninklijke Nederlandse Harddraverij- & RenVerenigïng KNHRV
beheert de gouden zweep, die ieder jaar verreden wordt, als een
kostbaar museumstuk. Zoals bekend mag de originele gouden zweep
door de winnende pikeur alleen tijdens de ereronde aan het publiek
getoond worden. Daarna wordt hij weer schielijk opgeborgen in de
kluis van de Koninklijke. De winnende eigenaar krijgt een replica
mee, die hij een jaar lang mag houden, waarna de replica naar de
volgende winnaar gaat. Wanneer dezelfde eigenaar driemaal de gouden
zweep wint, mag hij de replica behouden. Dat voorrecht genoten tot
nu toe alleen Joh. Srnit uit Groningen, wiens Quicksilver S viermaal
de zweep won, en Ton Blok, destijds te Putten, die met Yeliowa drie
maal zegevierde.
Boven: Quicksilver S en Jan Wagenaar jr.
bij hun huldiging met de Gouden Zweep op Duindigt.
Onder: Quicksilver's kleinzoon Yellowa en Ton Blok
bij hun huldiging met de Gouden Zweep te Groningen.
Eerste eigenaar Van Aardenne
De originele gouden zweep werd op 28 juli 1883 door koning Willem
III als koningsprijs ter beschikking gesteld op de baan aan de Lange
Heul op de Bussumse heide. De zweep werd gewonnen door Nelly (ex
Marianne), gereden door A. de Koning en eigendom van A. van Aardenne.
De eigenaar mocht de zweep houden. Van Aardenne was een bekende
dravereigenaar, die er al bij was toen de Ned. Harddraverij- en
RenVereniging in 1880 haar eerste meeting, ook in Bussum, organiseerde.
Later verbleef hij geruime tijd in Nederlands-Indië, maar bij zijn
terugkeer omstreeks 1894 zette hij de succesvolle draverstal Jan
Steen op. Omstreeks 1903 gaf hij zijn paarden in training bij de
Duitse pikeur Hinrich Heitmann, bijgenaamd "Der Blitzer", in Altengamme.
Zijn grote succespaard was de merrie Fedora (v. Allouez u. Alruna),
de ster van de Berlijnse Weissensee-baan tussen 1903 en 1906. "Komt
de Hollanderin, dan is de koers al beslist" schreef de journalist
van een Duits sportblad in die tijd.
Boven: Details van de knop van de
Gouden Zweep van de KNHRV.
G.Wisker
De originele gouden zweep uit 1883 kwam in 1932 weer boven water.
Dat gebeurde door medewerking van de toen bekende draver-eigenaar
C.J. Helderman uit Den Haag, aan wie de zweep door de familie Van
Aardenne vermaakt was. Helderman stelde zijn zweep ter beschikking
van de N.V. Mij. Renbaan Duindigt, die besloot de zweep uit te reiken
aan de eigenaar van het paard, dat gedurende 25 koersdagen op Duindigt,
te beginnen op 26 juni 1932, de meeste eerste prijzen zou winnen.
Daarbij sprak de Mij. Duindigt wel de wens uit, dat, mocht eenmaal
de dag komen dat de zweep in andere handen zou overgaan, dat hij
dan weer ter beschikking gesteld zou worden om door middel van draverijen
in Nederland te laten verrijden. Op 12 juli 1933 kon de toenmalige
voorzitter van de KNHRV, baron van Heemstra, de zweep uitreiken
aan de heer G. Wisker te Haarlem, wiens paard Victoria gedurende
die periode 9 maal had gewonnen. Victoria, een merrie van Nez Rond
uit Atalanta, werd daarbij meestal door Age Witteveen gereden. Ook
de eigenaar had er als amateurrijder succes mee, o.a. won hij begin
1933 tweemaal op de baan van het Belgische Dilbeek.
Boven: Hier wint Victoria een van haar koersen.
Prins Bernhard
De familie Wisker kwam de hierboven vermelde wens kennelijk na,
want medio vorige eeuw kwam de zweep in bezit van de KNHRV. Hij
werd toen door de Koninklijke als eeuwigdurende wisselprijs ter
beschikking gesteld voor de draverij om de Gouden Zweep. De eerste
editie werd in 1955 gewonnen door Roland met pikeur Piet Strooper
op de baan van Mereveld, waarbij de zweep werd uitgereikt door Prins
Bernhard, die dezelfde ceremonie daarna nog 36 maal zou verrichten.
Zijn dochter, prinses Margriet, deed het vier maal, de laatste maal
in 2004. Helaas liet een vertegenwoordiger van het koningshuis daarna
verstek gaan.
Boven: Koninklijke belangstelling op Duindigt
ter gelegenheid van de koers om de Gouden Zweep.
Prins Bernhard heeft zijn dochters Beatrix en Irene
meegnomen. In het midden staat NDR voorzitter Pasman
die een beker uitreikt. Achter, in de deuropening zien
we half verscholen de NDR-PR-man Cees Berg.
Boven: Prinses Beatrix beloont Ybe van Papenhoef na zijn
Gouden Zweep overwinning in 1961 te Hilversum.
Boven: Prins Bernhard reikt de Zweep uit aan Ton Blok.
Boven: Prinses Margriet reikt de Zweep uit aan Ruud Pools
na zijn overwinning met Rythm and Speed.
|
